मुंबई | मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीतील आपल्या दमदार अभिनयाने, प्रभावी संवादफेकीने आणि अष्टपैलू भूमिकांनी रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवणारे ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे गुरुवारी, ८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी, वयाच्या ७५व्या वर्षी निधन झाले. गोव्यातील त्यांच्या निवासस्थानी पहाटे त्यांची प्रकृती अचानक बिघडली. त्यांना तातडीने मणिपाल रुग्णालयात नेण्यात आले; मात्र डॉक्टरांच्या प्रयत्नांनंतरही त्यांना वाचवता आले नाही. रुग्णालयाच्या माहितीनुसार, हृदयविकाराच्या तीव्र झटक्यामुळे (cardiac arrest) त्यांचे निधन झाले.
नाना पाटेकर यांना घरात बेशुद्ध अवस्थेत आढळल्यानंतर वैद्यकीय मदत घेण्यात आली. डॉक्टरांनी सुमारे ४५ मिनिटे सीपीआरद्वारे त्यांना वाचविण्याचा प्रयत्न केला; मात्र उपचारांना प्रतिसाद मिळाला नाही. पहाटे सुमारे ५.२० वाजता त्यांना मृत घोषित करण्यात आले, अशी माहिती विविध वृत्तसंस्थांनी दिली आहे.
पुण्यात डोणजे येथे शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार
नाना पाटेकर यांच्या पार्थिवावर पुण्याजवळील डोणजे येथील त्यांच्या फार्महाऊसवर अंत्यसंस्कार करण्यात येणार आहेत. त्यांच्या या फार्महाऊसशी त्यांचे विशेष जिव्हाळ्याचे नाते होते. गुरुवारी दुपारी पार्थिव पुण्यात आणण्यात येणार असून सायंकाळी ४ वाजता शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार होणार असल्याचे आकाशवाणीने वृत्त दिले आहे.
मराठी रंगभूमी तसेच मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीतील त्यांच्या प्रदीर्घ योगदानाची दखल घेत महाराष्ट्र सरकारने त्यांच्यावर शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार करण्याचा निर्णय घेतला आहे. सांस्कृतिक कार्यमंत्री आशीष शेलार यांनी याबाबत घोषणा केली.
रंगभूमीपासून सिनेसृष्टीपर्यंत दमदार प्रवास
नाना पाटेकर यांचा जन्म १ जानेवारी १९५१ रोजी महाराष्ट्रात झाला. त्यांचे मूळ नाव विश्वनाथ पाटेकर होते. मराठी रंगभूमीपासून त्यांच्या अभिनय कारकिर्दीला सुरुवात झाली. त्यानंतर हिंदी चित्रपटसृष्टीत प्रवेश करत त्यांनी गंभीर, वास्तववादी, खलनायकी तसेच विनोदी भूमिका तितक्याच ताकदीने साकारल्या.
‘परिंदा’, ‘क्रांतिवीर’, ‘सलाम बॉम्बे!’, ‘अब तक छप्पन’, ‘वेलकम’, ‘नटसम्राट’, ‘यशवंत’, ‘वजूद’ यांसह अनेक चित्रपटांमधील त्यांच्या भूमिका विशेष गाजल्या. त्यांच्या अभिनयातील तीव्रता, संवादफेक आणि व्यक्तिरेखेत पूर्णपणे समरस होण्याची शैली ही त्यांची वेगळी ओळख बनली.
तीन राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि पद्मश्रीचा सन्मान
नाना पाटेकर यांच्या अभिनयाची राष्ट्रीय स्तरावरही दखल घेण्यात आली. त्यांना तीन राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाले. त्यांच्या प्रदीर्घ कलाविषयक योगदानासाठी भारत सरकारने २०१३ मध्ये पद्मश्री पुरस्काराने त्यांचा गौरव केला.
शेतकरी आणि सामाजिक कार्याशी जिव्हाळ्याचे नाते
अभिनयासोबतच नाना पाटेकर सामाजिक कार्यासाठीही परिचित होते. महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त आणि शेतकरी कुटुंबांच्या प्रश्नांबाबत त्यांनी सातत्याने भूमिका मांडली. अभिनेते मकरंद अनासपुरे यांच्यासोबत त्यांनी नाम फाउंडेशनच्या माध्यमातून शेतकरी, ग्रामीण भागातील कुटुंबे, जलसंधारण आणि आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबांच्या मदतीसाठी विविध उपक्रम राबवले.
राष्ट्रपती, पंतप्रधानांसह मान्यवरांकडून श्रद्धांजली
नाना पाटेकर यांच्या निधनाची बातमी समोर आल्यानंतर देशभरातून शोक व्यक्त करण्यात येत आहे. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू, उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांच्या निधनाबद्दल दुःख व्यक्त केले. नाना पाटेकर यांच्या बहुआयामी अभिनयाने आणि सर्जनशीलतेने हिंदी व मराठी चित्रपटसृष्टीवर कायमचा ठसा उमटवला, अशी भावना त्यांनी व्यक्त केली.
नाना पाटेकर यांच्या निधनाने मराठी रंगभूमी, मराठी चित्रपटसृष्टी आणि हिंदी सिनेसृष्टीतील एका प्रभावी पर्वाचा अंत झाला आहे. त्यांच्या दमदार अभिनयाची शैली, लक्षात राहणारे संवाद आणि सामाजिक बांधिलकी यामुळे ते रसिकांच्या स्मरणात कायम राहतील.
