ग्रामीण भागातील तसेच कष्टकरी शेतकरी बांधवांसाठी एक अत्यंत आनंदाची आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना (मनरेगा) अंतर्गत विहीर खोदणे, शेततळे बांधणे यासारख्या वैयक्तिक कामांसाठी मिळणाऱ्या आर्थिक मर्यादेत केंद्र सरकारने मोठी वाढ केली असून, आता या कामांसाठी थेट 7 लाख रुपयांपर्यंत निधी उपलब्ध होणार आहे.
मनरेगा ही योजना ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा मानली जाते. या योजनेअंतर्गत वैयक्तिक स्वरूपाची कामे करून शेतकऱ्यांना पाणी उपलब्धता, शेती उत्पादनवाढ आणि रोजगाराची हमी मिळते. विशेषतः विहीर व शेततळे ही कामे शाश्वत शेतीसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरत आहेत.
आधीची मर्यादा आणि निर्माण झालेल्या अडचणी
पूर्वी मनरेगा अंतर्गत वैयक्तिक कामांसाठी आर्थिक मर्यादा ५ लाख रुपये इतकी होती. मात्र, मधल्या काळात केंद्र सरकारने ही मर्यादा अचानक कमी करून २ लाख रुपये इतकी केली. या निर्णयामुळे राज्यात मोठ्या अडचणी निर्माण झाल्या.
राज्यभरात १० लाखांहून अधिक कामे अर्धवट अवस्थेत अडकून पडली, अनेक शेतकऱ्यांची विहीर व शेततळ्यांची कामे पूर्ण होऊ शकली नाहीत, परिणामी शेतीवर आणि रोजगारावर विपरीत परिणाम झाला.
केंद्र सरकारचा ऐतिहासिक निर्णय – या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने शेतकऱ्यांच्या हिताचा अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. मनरेगा अंतर्गत वैयक्तिक कामांसाठीची आर्थिक मर्यादा थेट ७ लाख रुपये इतकी वाढवण्यात आली आहे. यामुळे आता शेतकरी बांधवांना विहीर खोदणे किंवा शेततळे बनवण्यासाठी पुरेसा निधी उपलब्ध होणार असून कामे दर्जेदार व वेळेत पूर्ण होण्यास मदत होणार आहे.
सॉफ्टवेअरमध्येही तातडीचे अपडेट
मनरेगाची सर्व कामे केंद्र सरकारच्या ऑनलाइन सॉफ्टवेअर प्रणालीद्वारे नियंत्रित केली जातात. नवीन आर्थिक मर्यादा लागू करण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर वेगाने हालचाली झाल्या असून, मनरेगा पोर्टलवरही तातडीचे टेक्निकल अपडेट करण्यात आले आहे.
आता सॉफ्टवेअरमध्ये ७ लाख रुपयांची मर्यादा लागू झालेली असून नवीन प्रस्ताव तसेच रखडलेली कामे पुन्हा सुरू होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
ग्रामीण रोजगाराला मोठी चालना
या निर्णयामुळे अर्धवट राहिलेली कामे पुन्हा सुरू होतील, नवीन कामांना गती मिळेल आणि ग्रामीण भागात मोठ्या प्रमाणावर रोजगारनिर्मिती होणार आहे. पाणी साठवणुकीच्या सुविधांमुळे शेती उत्पादनात वाढ होऊन शेतकऱ्यांचे आर्थिक बळ अधिक मजबूत होणार आहे.
शेतकऱ्यांसाठी आवाहन
ही महत्त्वाची माहिती सर्व शेतकरी बांधवांपर्यंत पोहोचणे अत्यंत गरजेचे आहे. मनरेगा अंतर्गत विहीर किंवा शेततळ्याचा लाभ घ्यायचा असल्यास ग्रामपंचायत, रोजगार सेवक किंवा तालुका स्तरावर संपर्क साधावा.
…ही उपयुक्त माहिती जास्तीत जास्त शेतकरी बांधवांपर्यंत नक्की शेअर करा.
