हिमायतनगर, अनिल मादसवार| सोनारी (ता. हिमायतनगर) येथील शेतातून गेलेल्या वीजवाहिनीतील शॉर्टसर्किटमुळे उसाच्या पिकाला आग लागून शेतकरी दिगंबर साहेबराव सूर्यवंशी यांच्या शेतातील सुमारे तीन एकर ऊस जळून खाक झाला. या दुर्घटनेत अंदाजे पाच लाख रुपयांचे नुकसान झाल्याचा प्राथमिक अंदाज व्यक्त करण्यात येत आहे. आधीच शेतीच्या वाढत्या खर्चाने मेटाकुटीला आलेल्या शेतकऱ्याला आता मोठा आर्थिक फटका बसला असून, वीजवाहिनीतील बिघाडामुळे नुकसान झाल्यास त्याची जबाबदारी निश्चित करून शेतकऱ्याला तातडीने भरपाई द्यावी, अशी मागणी जोर धरत आहे.
हिमायतनगर तालुक्यातील सोनारी येथील शेतकरी दिगंबर साहेबराव सूर्यवंशी यांची एकूण ११ एकर शेती असून, त्यापैकी तीन एकरांतील ऊस आगीच्या भक्ष्यस्थानी पडला. शेतातून गेलेल्या वीजवाहिनीमध्ये शॉर्टसर्किट होऊन ठिणगी पडल्याने उसाला आग लागल्याचा प्राथमिक अंदाज आहे. आगीने काही वेळातच रौद्ररूप धारण केल्याने उभा ऊस जळून खाक झाला. अनेक दिवसांच्या मेहनतीने वाढविलेल्या पिकाची डोळ्यादेखत राख होताना पाहण्याची वेळ शेतकऱ्यावर आली.
ग्रामस्थांची धावपळ; उर्वरित आठ एकर ऊस वाचविण्यासाठी प्रयत्न – आगीची माहिती मिळताच परिसरातील शेतकरी आणि ग्रामस्थांनी घटनास्थळी धाव घेतली. उपलब्ध साधनांनी पाणी आणून आग विझविण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. हिमायतनगर नगरपंचायतीच्या अग्निशमन दलाचे वाहनही बोलावण्यात आले. ग्रामस्थांनी वेळीच केलेल्या प्रयत्नांमुळे आग आटोक्यात आणण्याचा प्रयत्न झाला; अन्यथा सूर्यवंशी यांच्या उर्वरित उसाच्या क्षेत्रालाही आगीचा फटका बसण्याची भीती होती.
या घटनेत तीन एकरांतील ऊस पूर्णपणे जळाल्याने शेतकऱ्याच्या अपेक्षित उत्पन्नावर पाणी फिरले आहे. पिकासाठी केलेला खर्च, मजुरी, खते, पाणी आणि इतर शेतीनिविष्ठांवरील गुंतवणूक वाया गेल्याने पुढील आर्थिक नियोजनाचा प्रश्नही निर्माण झाला आहे.
घटनेची माहिती मिळाल्यानंतर तलाठ्यांनी घटनास्थळी जाऊन नुकसानीचा पंचनामा केल्याचे सांगण्यात आले. तीन एकरांतील उसाचे अंदाजे पाच लाख रुपयांचे नुकसान झाल्याचा प्राथमिक अंदाज व्यक्त करण्यात येत आहे. अंतिम नुकसानभरपाईसाठी अधिकृत पंचनामा, नुकसानीचे मूल्यांकन आणि संबंधित यंत्रणांचा अहवाल महत्त्वाचा ठरणार आहे.
शेतकऱ्यांच्या शेतातून जाणाऱ्या वीजवाहिन्यांची सुरक्षितता आणि देखभाल हा अत्यंत महत्त्वाचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. वीजवाहिन्यांमधील तांत्रिक बिघाडामुळे पिकांचे नुकसान होत असेल, तर अशा घटनांची गांभीर्याने चौकशी करून दोष आणि जबाबदारी निश्चित करणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्याच्या नुकसानीचा पंचनामा करून फाईल बंद करण्याऐवजी त्याला प्रत्यक्ष आर्थिक मदत मिळेपर्यंत प्रशासनाने पाठपुरावा करावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. संबंधित महावितरण अधिकाऱ्यांनी घटनास्थळाची पाहणी करून शॉर्टसर्किटचे नेमके कारण स्पष्ट करावे, वीजवाहिनीच्या देखभालीची तपासणी करावी आणि नुकसानभरपाईसाठी लागू असलेल्या नियमांनुसार तातडीने कार्यवाही करावी.
नैसर्गिक संकटे, वाढता उत्पादन खर्च आणि पिकांच्या उत्पन्नातील अनिश्चितता यामुळे शेतकरी आधीच अडचणीत आहेत. अशा परिस्थितीत उभे पीक जळून जाणे म्हणजे संपूर्ण हंगामाच्या मेहनतीवर पाणी फिरण्यासारखे आहे. त्यामुळे दिगंबर सूर्यवंशी यांना नियमानुसार नुकसानभरपाई मिळवून देण्यासाठी महसूल प्रशासन आणि महावितरणने समन्वयाने कार्यवाही करावी, हीच शेतकरी हिताची मागणी आहे.
