नांदेड | समाजाच्या जडणघडणीत ज्यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य अर्पण केले, अशा चळवळी योद्धा स्वर्गीय बसवंतराव मुंडकर यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त, नांदेडमध्ये एक सुसंघटित, विचारप्रवर्तक आणि सामाजिक जाणीवांनी प्रेरित असा उपक्रम राबविण्यात आला.
स्व. बसवंतराव मुंडकर विचार मंच, नांदेड आणि नांदेड रुरल डेंटल कॉलेज तथा रिसर्च सेंटर यांच्या संयुक्त विद्यमाने 21 जुलै 2025 रोजी (सोमवार) संध्या छाया वृद्धाश्रमात मोफत दंत तपासणी, निदान व उपचार शिबिर आयोजित करण्यात आले. वृद्धांच्या आरोग्याकडे लक्ष वेधणारा आणि सेवा हेच आपले कर्तव्य मानणारा हा उपक्रम, समाजाला एक सकारात्मक दिशा देणारा ठरला.
सामाजिक भान आणि सेवा परंपरेचा वारसा – स्वर्गीय बसवंतराव मुंडकर हे केवळ एक चळवळी योद्धे नव्हते, तर एक समाजस्नेही कार्यकर्ता होते. संयुक्त महाराष्ट्र आंदोलन, गोवा मुक्ती संग्राम आणि ग्रामीण भागातील शेतकरी, कामगार, आणि सामान्य जनतेच्या हक्कांसाठी त्यांनी आयुष्यभर संघर्ष केला. त्यांच्या कार्याच्या स्मृती जागवत, त्यांच्या नावाने सुरू असलेला विचार मंच आज समाजसेवेच्या विविध क्षेत्रांत सक्रिय आहे.
या पार्श्वभूमीवर, वृद्धांच्या आरोग्याच्या प्रश्नाकडे लक्ष वेधणारे दंत तपासणी शिबिर केवळ एक औपचारिक उपक्रम नव्हता, तर तो त्यांच्या विचारांची व संस्कृतीची प्रत्यक्ष कृती होती.
उद्घाटन, सहभाग आणि सन्मान – या उपक्रमाचे उद्घाटन नांदेड जिल्ह्याचे जिल्हाधिकारी मा. राहुल कर्डिले यांच्या हस्ते करण्यात आले. त्यांनी आपल्या भाषणात स्व. मुंडकरांच्या विचारांना उजाळा देत, अशा सेवाभावी उपक्रमांनी समाजात आरोग्य जपण्याची, आणि विशेषतः वृद्धांच्या गरजा समजून घेण्याची चळवळ उभी राहते, असे सांगितले.
उद्घाटन सोहळ्यात देशभक्तीपर गीत गायन कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. स्थानिक कलाकारांनी उर्जायुक्त सादरीकरण करून वातावरणात प्रेरणा जागवली. दरवर्षीप्रमाणे या वर्षीही काही नामवंत कलाकारांचा सन्मान करण्यात आला.
दंत आरोग्य सेवा – तोंडातल्या वेदना दूर करणारे हृदयातले स्पर्श – नांदेड रुरल डेंटल कॉलेजच्या कुशल डॉक्टर, इंटर्न्स आणि विद्यार्थ्यांच्या सहकार्याने वृद्धाश्रमातील प्रत्येक वृद्धाचे दंत तपासणीतून मार्गदर्शन, निदान आणि आवश्यक ते उपचार करण्यात आले. मोफत औषधींचे वाटप ही शिबिराची विशेष बाब ठरली.
या शिबिरात आधुनिक तंत्रज्ञानाने सज्ज अशी संचार दंत रुग्णवाहिका (Mobile Dental Van) वापरण्यात आली. यामुळे अशा प्रकारच्या सेवा ग्रामीण किंवा सुविधा नसलेल्या ठिकाणी सहज उपलब्ध करून देता येतात, याचा आदर्श यातून समोर आला.
वृद्धांचे समाधान हेच खरे यश – वृद्धाश्रमातील अनेक वृद्धांनी यानंतर समाधानाची प्रतिक्रिया दिली. “खूप दिवसांनी कोणी आमच्या वेदना विचारल्या,” अशी भावना त्यांच्या शब्दांमधून उमटली. या शिबिराने केवळ आरोग्य सेवा दिली नाही, तर माणुसकीचा स्पर्श दिला.
सेवाभाव, स्मृती आणि सामाजिक जागर – एकत्रित परिणामस्व बसवंतराव मुंडकर यांच्या स्मृती दिनाचे औचित्य साधून घेतलेला हा उपक्रम केवळ औषधोपचारापुरता मर्यादित नव्हता, तर एक व्यापक सामाजिक संदेश देणारा आणि वृद्धांसाठी आदरभाव जागवणारा उपक्रम होता. यामागचा उद्देश म्हणजे समाजातील दुर्लक्षित गटाकडे सरकार, संस्था आणि नागरिक म्हणून आपली जबाबदारी लक्षात घेणे.
प्रेरणा स्त्रोत: चळवळी योद्धा स्वर्गीय बसवंतराव मुंडकर यांचे जीवनकार्य आणि विचार हे समाजाच्या प्रत्येक स्तरात मानवतेचा, सच्च्या समाजसेवेचा आणि शोषितांच्या बाजूने उभ्या राहणाऱ्या वृत्तीचा प्रेरणास्त्रोत आहेत. त्यांच्या स्मृतीदिनी वृद्धांसाठी मोफत दंत तपासणी शिबिर घेऊन, त्यांच्या जीवनमूल्यांना कृतीद्वारे अभिवादन करण्यात आले. आज समाजाला ज्या प्रकारच्या नेतृत्वाची आणि संवेदनशीलतेची गरज आहे, ते नेतृत्व केवळ सत्तेतून नव्हे तर सेवेतून घडते – हेच या उपक्रमाने पुन्हा सिद्ध केले. एड. धोंडीबा पवार
