नांदेड| महिलांमधील गर्भाशय मुखाचा (Cervical Cancer) कर्करोग रोखण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागातर्फे राज्यात विशेष एचपीव्ही (HPV) लसीकरण मोहीम राबविण्यात येत आहे.
केंद्र शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार, २८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी माननीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते या मोहिमेचा राष्ट्रीय स्तरावर शुभारंभ करण्यात आला असून, जिल्हाधिकारी राहुल कर्डिले मुख्य कार्यकारी अधिकारी मेघना कावली यांच्या मार्गदर्शनाखाली जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. संगीता देशमुख जिल्हा शल्य चिकित्सक डॉ. संजय पेरके यांच्या नियोजनाने जिल्ह्यात ही लस दि. 08-03-2026 पासून राबविण्यात येणार आहे.आता जिल्ह्यात राज्यात ही मोहीम प्रभावीपणे राबविण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.
मोहिमेची ठळक वैशिष्ट्ये:
लक्ष्य गट (Beneficiaries): ज्या मुलींनी वयाची १४ वर्षे पूर्ण केली आहेत (१४ ते १५ वयोगटातील मुली), अशा सर्व मुलींना हे लसीकरण करण्यात येणार आहे.
एकच डोस पुरेसा: या मोहिमेअंतर्गत ‘क्वाड्रिवॅलेंट’ एचपीव्ही लस दिली जाणार असून, या वयोगटातील मुलींसाठी लसीचा फक्त एकच डोस संरक्षणासाठी पुरेसा आहे.
लसीकरण कोठे होईल?: हे लसीकरण सर्व सरकारी आरोग्य केंद्रांवर (उदा. प्राथमिक आरोग्य केंद्र, उपकेंद्र, ग्रामीण रुग्णालय, जिल्हा रुग्णालय आणि महापालिका रुग्णालये) उपलब्ध असेल.
नोंदणी प्रक्रिया: पालकांना ‘U-WIN’ पोर्टलवर स्वतःहून नोंदणी करता येईल किंवा लसीकरण केंद्रावर प्रत्यक्ष जाऊनही नोंदणीची सोय उपलब्ध आहे.
गर्भाशय मुखाचा कर्करोग आणि लसीचे महत्त्व:
भारतामध्ये महिलांमध्ये आढळणाऱ्या कर्करोगामध्ये गर्भाशय मुखाचा कर्करोग हा दुसऱ्या क्रमांकाचा प्रमुख आजार आहे. ९९.७% प्रकरणांमध्ये हा कर्करोग ‘ह्युमन पॅपिलोमा व्हायरस’ (HPV) च्या संसर्गामुळे होतो. प्रतिबंधात्मक लस घेतल्यास या कर्करोगापासून प्रभावी संरक्षण मिळू शकते.
पालकांना आवाहन:
“ही लस पूर्णपणे सुरक्षित आणि प्रभावी आहे. लसीकरणानंतर ३० मिनिटे आरोग्य केंद्रावर थांबणे आवश्यक आहे. काहीवेळा हलका ताप किंवा इंजेक्शन दिलेल्या जागी थोडे दुखणे यांसारखी किरकोळ लक्षणे दिसू शकतात, जी २-३ दिवसांत आपोआप बरी होतात. आपल्या मुलीचे भविष्य सुरक्षित करण्यासाठी सर्व पालकांनी या मोहिमेत सहभागी होऊन आपल्या १४ वर्षांच्या मुलींचे लसीकरण करून घ्यावे,” असे आवाहन जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉक्टर संगीता देशमुख व जिल्हा सल्ला चिकित्सक डॉक्टर संजय पेरके यांनी केले आहे. अधिक माहितीसाठी जवळच्या शासकीय आरोग्य केंद्राशी किंवा आशा स्वयंसेविकेशी संपर्क साधावा.
