हिमायतनगर, अनिल मादसवार| नांदेड जिल्ह्यातील हिमायतनगर तालुक्यात येणाऱ्या मौजे खडकी बाजार येथील गणेशोत्सव म्हणजे केवळ भक्ती, आरास आणि मनोरंजन नव्हे, तर समाजाला दिशा देणाऱ्या विचारांचा जागरही असू शकतो, याचा प्रत्यय खडकी बाजार येथे आला. सन १९९२ पासून सामाजिक, सांस्कृतिक आणि प्रबोधनात्मक उपक्रमांची परंपरा जपणाऱ्या श्री रोकडोबा गणेश मंडळाच्या वतीने आयोजित भाषण स्पर्धेत विद्यार्थ्यांनी ‘व्यसनमुक्ती’ आणि ‘शाळेकडे पालकांचे दुर्लक्ष’ या दोन संवेदनशील विषयांवर परखड आणि विचारप्रवर्तक मते मांडली.
गणेशोत्सवाच्या उत्साहाला सामाजिक जाणीवेची जोड देत आयोजित करण्यात आलेल्या या स्पर्धेला विद्यार्थी व युवकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला. व्यसनाधीनतेमुळे उद्ध्वस्त होणारे व्यक्तीचे आयुष्य, विस्कटणारी कुटुंबव्यवस्था, आर्थिक नुकसान आणि समाजावर होणारे दुष्परिणाम विद्यार्थ्यांनी आपल्या भाषणातून प्रभावीपणे मांडले. व्यसनाला सुरुवात ‘फक्त एकदा’पासून होते; मात्र त्याचे परिणाम संपूर्ण आयुष्यावर होऊ शकतात, असा संदेश देत विद्यार्थ्यांनी व्यसनमुक्त समाजाची गरज अधोरेखित केली.
दुसऱ्या विषयावर बोलताना विद्यार्थ्यांनी पालकांच्या बदलत्या जीवनशैलीकडे लक्ष वेधले. मुलांच्या शिक्षणासाठी शाळेत प्रवेश मिळवून देणे एवढीच पालकांची जबाबदारी नसून, त्यांच्या अभ्यासासोबतच मित्रपरिवार, संगत, वर्तन, मोबाईलचा वापर, भावनिक स्थिती आणि भविष्यातील ध्येयांकडेही पालकांनी लक्ष देणे गरजेचे आहे, असे प्रभावीपणे सांगण्यात आले. पालक आणि मुलांमधील संवाद कमी होत गेल्यास त्याचा परिणाम मुलांच्या शैक्षणिक व मानसिक विकासावर होऊ शकतो, याबाबतही विद्यार्थ्यांनी उपस्थितांना जागरूक केले.
स्पर्धेत सहभागी विद्यार्थ्यांनी आत्मविश्वासपूर्ण वक्तृत्व, मुद्देसूद मांडणी, प्रभावी भाषा आणि सामाजिक विषयांबाबतची संवेदनशीलता यामुळे उपस्थितांची मने जिंकली. काही विद्यार्थ्यांनी अनुभवाधारित उदाहरणे, तर काहींनी सामाजिक वास्तवाचा संदर्भ देत आपले विचार मांडले. त्यामुळे स्पर्धा ही केवळ वक्तृत्वाची न राहता समाजातील दोन महत्त्वाच्या प्रश्नांवर झालेले विचारमंथन ठरली.
गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून युवा पिढीला व्यासपीठ उपलब्ध करून देत सामाजिक प्रश्नांवर बोलते करण्याचा मंडळाचा प्रयत्न विशेष ठरला. उत्सवाच्या काळात मनोरंजनाबरोबरच समाजोपयोगी संदेश देण्याची मंडळाची भूमिका यावेळी प्रकर्षाने जाणवली.
कार्यक्रमाच्या समारोपप्रसंगी गावातील मान्यवरांनी विद्यार्थ्यांचे कौतुक करत मार्गदर्शन केले. युवकांनी व्यसनांच्या आहारी न जाता शिक्षण, संस्कार, क्रीडा आणि सकारात्मक विचारांची वाट धरावी, तर पालकांनी मुलांवर केवळ अभ्यासाचा दबाव न टाकता त्यांच्याशी मित्रत्वाचे नाते निर्माण करावे, असा संदेश देण्यात आला. मुलांच्या भवितव्याची जबाबदारी केवळ शाळेची नसून कुटुंब, शिक्षक आणि समाज या तिन्ही घटकांची आहे. त्यामुळे मुलांच्या शिक्षणासोबत त्यांच्या व्यक्तिमत्त्व विकासासाठीही पोषक वातावरण निर्माण करण्याचे आवाहन करण्यात आले.
भाषण स्पर्धेत उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मान्यवरांच्या हस्ते पारितोषिके व प्रमाणपत्रे देऊन गौरविण्यात आले. स्पर्धेत सहभागी झालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांचे मंडळाच्या वतीने अभिनंदन करण्यात आले. स्पर्धेचे परीक्षण मंगेश खडकीकर, विकेश ताटीकुंडलवार आणि शैलेश पेंढारकर यांनी केले. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन आदित्य कंदनवार, कुणाल उट्टलवाड आणि रोहन कंदनवार यांनी प्रभावीपणे केले. कार्यक्रमानंतर उपस्थित गावातील मान्यवरांनी मार्गदर्शन केले. ऋग्वेद टेकाळे यांनी छायाचित्रणाची जबाबदारी सांभाळली.
कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी अध्यक्ष नरेश गुडेटवार, उपाध्यक्ष वैभव उट्टलवाड, कोषाध्यक्ष लक्ष्मण टेकाळे, सचिव कुणाल उट्टलवाड यांच्यासह भागवत गुडेटवार, रोहन कंदनवार, पवन ताटीकुंडलवार, ज्ञानेश्वर ताटीकुंडलवार, नागेश ठाकरे, प्रदीप शिरगिरे, शैलेश पेंढारकर, शंतनू उट्टलवाड, अर्जुन गवळी, किरण सूर्यवंशी, नवनाथ चंदनवार, लक्ष्मीकांत जांभळे, सदभाव राहुलवार, आदित्य कंदनवार, ऋग्वेद टेकाळे तसेच मंडळाच्या सर्व पदाधिकारी व कार्यकर्त्यांनी परिश्रम घेतले.
१९९२ पासून सुरू असलेली सामाजिक प्रबोधनाची मशाल यापुढेही तेवत ठेवत गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून समाजहिताचे विविध उपक्रम राबविण्याचा संकल्प यावेळी श्री रोकडोबा गणेश मंडळाच्या वतीने करण्यात आला.
